Ból ścięgna Achillesa to jedna z najczęstszych dolegliwości przeciążeniowych kończyny dolnej. Zastanawiasz się dlaczego boli, mimo że nie wykonywałeś żadnych aktywności? Co ciekawe, ten problem dotyka zarówno osoby aktywne fizycznie, jak i osoby prowadzących siedzący tryb życia.
Przeczytaj również: Rehabilitacja neurologiczna. Dlaczego nie warto jej odkładać?
Spis treści:
Czym jest ścięgno Achillesa i dlaczego jest tak podatne na przeciążenia?
Ścięgno Achillesa jest największym i jednym z najsilniejszych ścięgien w ludzkim organizmie. Łączy mięśnie łydki z kością piętową i odpowiada za przenoszenie ogromnych sił podczas chodzenia, biegania, skakania i wchodzenia po schodach.
Podczas biegu ścięgno może przenosić obciążenia wielokrotnie przekraczające masę ciała. Jeśli tkanki nie są odpowiednio przygotowane do takich sił, dochodzi do mikrouszkodzeń włókien kolagenowych. Początkowo organizm jest w stanie je regenerować. Jednakże przy powtarzalnym przeciążeniu dochodzi do zmian degeneracyjnych i przewlekłego stanu zapalnego.
Najczęstsze przyczyny bólu ścięgna Achillesa
W praktyce fizjoterapeutycznej rzadko występuje jedna konkretna przyczyna bólu. Zwykle jest to połączenie kilku czynników, które prowadzą do przeciążenia struktury.
Najczęściej ból ścięgna Achillesa wywołują:
- nagłe zwiększenie intensywności aktywności fizycznej,
- ograniczona mobilność stawu skokowego,
- osłabienie mięśni łydki i stabilizacji stopy,
- nieprawidłowa technika biegu lub chodu,
- nieodpowiednie obuwie,
- przeciążenia wynikające z pracy stojącej lub chodzonej.
Ból ścięgna Achillesa u sportowców vs. u osób prowadzących siedzący tryb życia
Biegacze stanowią jedną z największych grup pacjentów z dolegliwościami w obrębie ścięgna Achillesa. Problem często pojawia się przy zwiększeniu kilometrażu, zmianie nawierzchni treningowej albo zmianie obuwia. Częstym błędem w ich przypadku jest ignorowanie pierwszych objawów, gdy ból pojawia się tylko rano lub tylko na początku treningu. W rzeczywistości jednak jest to często pierwszy sygnał przeciążenia ścięgna.
Ponadto, choć problem kojarzony jest głównie ze sportem, bardzo często występuje także u osób pracujących przy komputerze. Długotrwałe siedzenie prowadzi do skrócenia mięśni łydki i pogorszenia elastyczności tkanek. W momencie powrotu do aktywności fizycznej ścięgno nie jest przygotowane na obciążenia. Dodatkowo brak ruchu pogarsza ukrwienie tkanek, a to z kolei spowalnia procesy regeneracyjne.
Mechanizm powstawania przewlekłego bólu ścięgna Achillesa
Ból bardzo rzadko pojawia się nagle. Najczęściej rozwija się etapami:
- mikrourazy włókien kolagenowych,
- stan zapalny i obrzęk tkanek,
- degeneracja struktury ścięgna,
- przewlekły ból i ograniczenie funkcji.
Na późniejszych etapach ścięgno traci elastyczność i zdolność do przenoszenia obciążeń. Właśnie dlatego tak ważne jest wczesne wdrożenie leczenia fizjoterapeutycznego.
Leczenie bólu ścięgna Achillesa – rola fizjoterapii
Fizjoterapia jest podstawą leczenia przeciążeń ścięgna Achillesa. Terapia obejmuje pracę na tkankach miękkich, terapię manualną, ćwiczenia wzmacniające, ale także poprawę wzorców ruchowych. Ważne jest przy tym stopniowe przywracanie zdolności ścięgna do przenoszenia obciążeń. Zbyt szybki powrót do aktywności może prowadzić niestety do nawrotu problemu.
Czas takiego leczenia zależy od stopnia zaawansowania zmian. W przypadku wczesnych przeciążeń poprawa może nastąpić w ciągu kilku tygodni. Jednakże w przypadku zmian przewlekłych proces leczenia może trwać kilka miesięcy. Warto pamiętać, że najważniejszym czynnikiem wpływającym na skuteczność terapii jest regularność!
Podsumowanie
Ból ścięgna Achillesa bardzo rzadko ustępuje samoistnie. W większości przypadków jest sygnałem przeciążenia tkanek, które bez odpowiedniego leczenia może prowadzić do przewlekłych zmian i długotrwałych ograniczeń ruchowych.
Wczesna diagnostyka i właściwie dobrana fizjoterapia pozwalają szybko wrócić do aktywności i zapobiegają poważniejszym uszkodzeniom struktury ścięgna. Dla osób aktywnych fizycznie oznacza to możliwość kontynuowania treningów bez ryzyka długotrwałej przerwy zdrowotnej.
